"Birbirimize karşı o kadar hassasiyet bağlamıştık ki, bakışmaktan konuşmaktan korkuyorduk. Yanlış seçilmiş bir kelimem onu yaralayabilir, onun sert bir sözü beni öldürebilirdi." - Ciğerdelen, Salinger.
Aralık 21'den bu yana ilgimi hayli cezbeden bir konu var fakat olan bitene gülmeli miyim, yoksa ciddiye alıp korkmalı mıyım emin olamıyorum. Cryptocurrency uzun zamandır hayatımızda, benim popülaritesini kesinlikle anlamadığım bir mevzu bu, fakat son bir aydır internet üzerindeki tüm sanat eserlerinin ya da sanat sayılmayacak saçma sapan "dışavurum"ların inanılmaz paraya satıldığını okuyalıberi, kişisel anlayışsızlığım daha derin bir boyuta girdiği için; kendimi "güncel yaşamı anlayamıyorsan, sorun sendedir; belki de yaşlanıyorsun, kendine gel!" diye uyardığım ve araştırmaya başladığım bir konu oldu NFT ve Web3.
Bir ayı geçen süre içinde okuduklarımdan sonra da, anlayışsızlığım ve güvensizliğim azalacağına iyice arttı ve geçen hafta yayınlanan bu yazıyı okuduktan sonra, elimi çeneme dayayıp "Tanrım insanlık nereye gidiyor?" diye düşünmeye başladım.. Zira Einstein'ın dediği gibi, aptallıkta sınırımız durağımız yok.
Cryptocurrency ile yatırım yapmak bir yana, yapılan yatırımın internet üzerindeki çöplere kadar gittiğini öğrenmek diğer yana. Tamam Andy Warhol'dan beri Art-Business ve Business-Art kavramlarımız içiçe geçti ama yine de bir göz var izan var yahu.. Sadece 1 günde yaratılan (sanat diyemedim affetsin sahibi) bir "dışavurum" 65 milyon dolara (cryptocurrency için bile abartı bir rakam bence) satılıyorsa (haberin ve yorumun linkine buradan ulaşabilirsin), bu işte bir terslik vardır bence.. Ama dedim ya, ya benim "gerçeklik" ayarlarımda bir sorun var ya da heralde yeterince okumadım, onun için anlayamıyorum..
O zaman, okumaya devam:
- NPR'daki yazı için buraya
- NYT'daki yazı için buraya
- NBC'deki yazı için buraya
- Bugün yayınlanan bir blog yazısı için de buraya
Bu konu sanırım bizi baya oyalayacak..
The Swell Season'u hatırlıyor musun? Glen Hansard ile Marketa Irglova hani.. Güzel ikili. Güzel fotoğraflar. Aşk gibi bi'şeyler.. Ama tam da değil. Farklı yollar.
2022'de bir yerlerde re-union yapacaklarını açıkladılar geçenlerde. Sevindim. Sonra da tuttum yeniden,
İzledim:
Yetmedi, dinledim:
Anne olmanın en güzel yanı, evde 7/24 filozof sahibi olmak. Gerçekten dinlersen ne dediklerini, hepsi birer filozof.
8 yaşındaki M.'ye sabah kahvaltısından hemen sonra neden şekerleme yememesi gerektiğini anlatmaya çalışıyordum; dişlerimizden girdim, sağlıklı beslenme alışkanlığından çıktım her seferki gibi. Ama o, şekerle çalışan bir makina gibi bazen, dinlemiyor. O zaman dedim ki "hayat böyledir, bazen yapmak istediklerin zararlı, yapmak istemediklerinse yararınadır".
Durdu bana dik dik baktı ve aynen şunu dedi: "Hayatta bizden beklenen, yapmamız gerekenler vardır. Bir de yapmamıza gerek olmayan ama bize keyif verenler. Bir birinden, bir diğerinden yapmamız gerekir, yoksa mutlu olamayız."
O kadar haklı ki, tüm kâse şekerlemeyi kendi ellerimle verdim ve ardından şaşkınca bakarak, neşe içinde sek sek zıplayarak odasına gidişini izledim.....
Sonra dedim ki yanımda sakin ve güvenli adımlarla yürüyen 75 yaşındaki B.'ye: aslında uzun kısa fark etmiyor; ömrün ardından kalan da, önü topu sadece birkaç an. Tanıdığım - sevdiğim - yitirdiğim tüm o insanlardan kalan anlık hâtıralar ve hattâ hâtıra bile olmayan kısacık hisler. En çok o hisler kalıyor geriye bir insandan. Kimlere? Tabii ki çocuklarına, şanslıysa torunlarına, çocuksuzsa da arkadaşlarına ya da arkadaş çocuklarına. O kadar. 3 nesil sonra zaten hiç olmamış kadar yoksun.. Eni sonu 50 bilemedin 100 sene sonra, yaşadığın kavgaların, üzüntülerin, seviç ve gururun hiçbirinin önemi kalmayacak.. Sadece bir his bırakacaksın geriye, olan bitenin, iyi kötü tüm hatıraların önüne geçen anlık, tek bir his.
Ya hafif, neşeli, ışıl ışıl bir his. Ya da ağır, boğucu, sıkıntılı bir his.
İşte senden ve tüm yaşananlardan geriye kalacak olan sadece bu..
"Zira şairler çok kere hakikate tahammül edemezler ama daima kendilerini koruyan, kurtaran bir muhayyileleri vardır.." diyor, Abhülhak Şinasi Hisar; Ahmet Haşim'i kastederek..
- Varlık dergisi sayı 41. 15 mart 35.
Bazen bu muhayyile yani hayâl gücü olmasaydı, dünyaya katlanamayacağımı hissediyorum. Tanrım öyle çok kötülük, acımasızlık var ki; bazen diyorum Tanrı ya umursamaz bir tanrı, ya da yok.. Göz göre göre.. Sonra aklıma güzellikler, iyi niyetler, karşılık beklenmeden verilen sevgiler de geliyor. O zaman da diyorum ki, Tanrı her yerde olmalı, her bir hücrenin içinde olmalı.
Tanrının "iyilik ve kötülük"ten ayrılmış bir töz olduğunu çözeli hayli zaman oldu.. Yine de içimdeki dualist bazen "ya.. ya da.." sistemine takılıyor. Oysa bir de "ve.." vardır hayatta....
Diego Goldberg, Arjantinli, ödüllü bir fotoğraf sanatçısı. Onu asıl duyuran ve 2006 yılında Gabriel Garcia Marques Derneği'nin "Hayâlinin Peşinden Gidenler" ödülünü almasını sağlayan ise; 1976'dan beri her sene 17 Haziran'da düzenli olarak çektiği vesikalık fotoğrafları; yani The Arrow of Time Projesi.
İnsan düşünmeden edemiyor; acaba onları bunca sene bir arada tutan şeyler içinde, bu projenin devam ettirilmesinin de büyük bir yeri var mıdır? Bu projeye baş koymasalardı, onlar da birçok çift gibi ayrılır ve kendi yollarına devam ederler miydi? Peki ya çocuklar; kendi ailelerini de projenin içine çekerken bu projenin getirdiği güven ya da gücün / bağlayıcılık ve zorunluluğun bilincinde miydiler? Ya da hayatlarına daha önce girip çıkan tüm o insanlar, mutlaka projeye alınmış ve projeden ayrılmış olanlar, onlar da projeye devam etselerdi neler görecektik kaderlerinde? Söz gelimi, sadece proje için oynamalar olur muydu ya da yıllar sonra geri dönmeler, başka bir açıdan projeye girmeler? Yüzüne aşina olup benimsediğimiz birini yitirmek ama yıllar sonra birden yeniden görmek ne hissettirirdi bize? Ya da 2020'deki maskeli fotoğrafların yerine bir boşluk bulsaydık peki? O boşluğa takılıp kalmaz mıydı gözlerimiz? Bir haksızlık hissetmez miydik?
Yaşam bir ya da birden çok projeyse ve Goldbergler için yaşamın anlamı bu projenin devamıysa eğer; peki bizim projelerimiz ne? Amaçlarımız ne? Anlamımız ne?